ووکامرس (WooCommerce) با بیش از ۷ میلیون نصب فعال، رایج‌ترین راه ساختن فروشگاه اینترنتی روی وردپرس است. رایگان است، با تقریباً هر قالبی کار می‌کند، و برای امکانات ایرانی مثل درگاه پرداخت و تاریخ شمسی افزونه‌های آماده دارد. این راهنما مسیر کامل را از هاست تا اولین سفارش واقعی نشان می‌دهد.
قبل از شروع
- هاست مناسب: فروشگاه از سایت معمولی سنگین‌تر است: صفحه‌های سبد و پرداخت کش نمی‌شوند و هر سفارش چند کوئری دیتابیس دارد. پلنی با منابع اختصاصی و بکاپ روزانه بگیرید؛ پلن‌های هاست را ببینید.
- دامنه و SSL: فروشگاه بدون HTTPS نه اعتماد مشتری را می‌گیرد و نه درگاه پرداخت به آن وصل می‌شود. SSL رایگان هاست کافی است. برای انتخاب دامنه، مقالهٔ دامنهٔ .ir یا .com را ببینید.
- اینماد: برای گرفتن درگاه پرداخت از شرکت‌های پرداخت‌یار، معمولاً نماد اعتماد الکترونیکی (اینماد) لازم است، و برای گرفتن اینماد، سایت باید آماده و دارای برگه‌های درباره، تماس و قوانین باشد. این کار چند روز تا چند هفته طول می‌کشد؛ زودتر شروعش کنید.
- وردپرس آماده: اگر هنوز نصب نکرده‌اید، مقالهٔ نصب وردپرس را ببینید.
نصب و راه‌انداز اولیه
از پیشخوان → افزونه‌ها → افزودن، WooCommerce را جست‌وجو و نصب کنید. بعد از فعال‌سازی، راه‌انداز (Setup wizard) چند سؤال دربارهٔ کشور، نوع کسب‌وکار و محصولات می‌پرسد. بعد این تنظیمات را در ووکامرس → پیکربندی چک کنید:
- همگانی → واحد پول: ووکامرس خودش هم «ریال ایران» (IRR) دارد و هم «تومان ایران» (IRT). اگر قیمت‌ها را تومانی وارد می‌کنید، تومان را انتخاب کنید و تعداد اعشار را صفر بگذارید.
- نشانی فروشگاه: برای محاسبهٔ حمل‌ونقل و نمایش در فاکتور.
- همگانی → مکان‌های فروش و ارسال: اگر فقط داخل ایران می‌فروشید، فقط ایران.
- حساب‌ها و حریم خصوصی: آیا مشتری بدون ساختن حساب هم بتواند خرید کند؟ برای خرید اول، معمولاً بله بهتر است؛ هر مرحلهٔ اضافه، مشتری از دست می‌دهد.
ووکامرس در نسخه‌های جدید سفارش‌ها را در جدول‌های اختصاصی خودش نگه می‌دارد (HPOS) که برای فروشگاه‌های پرسفارش سریع‌تر است. قبل از نصب هر افزونهٔ ووکامرسی، در صفحه‌اش سازگاری با HPOS را چک کنید.
فارسی‌سازی و تاریخ شمسی
ترجمهٔ فارسی ووکامرس با تنظیم زبان سایت روی فارسی خودکار نصب می‌شود. برای تاریخ شمسی در سفارش‌ها و گزارش‌ها و سازگاری‌های محلی دیگر، دو افزونهٔ رایج در مخزن wordpress.org هست: «ووکامرس فارسی» و «پارسی دیت»، هر کدام با بیش از ۱۰۰ هزار نصب فعال. یکی را انتخاب کنید و امکاناتشان را با هم روشن نکنید که تاریخ‌ها دوبار تبدیل نشوند.
افزودن محصول
- محصول ساده: یک کالا با یک قیمت. نام، توضیح کامل، توضیح کوتاه (کنار عکس نمایش داده می‌شود)، قیمت، قیمت حراج، و عکس.
- محصول متغیر: وقتی کالا رنگ یا سایز دارد. اول در بخش «ویژگی‌ها» مثلاً «سایز: S, M, L» را بسازید و تیک «استفاده برای متغیرها» را بزنید، بعد در «متغیرها» برای هر حالت قیمت و موجودی جدا بگذارید.
- موجودی انبار: «مدیریت موجودی» را روشن کنید تا کالای تمام‌شده خودکار «ناموجود» شود و چیزی که ندارید فروخته نشود.
- شناسهٔ محصول (SKU): اگر انبارداری یا حسابداری جدا دارید، از اول شناسه بگذارید.
- محصول دانلودی: برای فایل، دوره یا کتاب الکترونیکی، تیک «دانلودی» و «مجازی» را بزنید.
- عکس: همه با یک نسبت ابعاد (مثلاً مربع) و حجم کم؛ نکته‌های مقالهٔ سرعت اینجا خیلی اثر دارد، چون صفحهٔ فروشگاه پر از عکس است.
درگاه پرداخت
ووکامرس خودش دو روش پرداخت آفلاین دارد که بدون هیچ قراردادی کار می‌کنند: پرداخت هنگام تحویل و انتقال بانکی (شماره حساب یا کارت را نمایش می‌دهد و سفارش تا تأیید شما «در انتظار» می‌ماند). برای پرداخت آنلاین با کارت بانکی:
- با یک شرکت پرداخت‌یار (PSP) یا مستقیم با بانک قرارداد ببندید. معمولاً مدارک هویتی یا ثبتی، شبای حساب و اینماد می‌خواهند.
- افزونهٔ ووکامرس آن درگاه را از سایت رسمی خود شرکت پرداخت یا مخزن wordpress.org بگیرید، نه از سایت‌های دانلود؛ افزونهٔ پرداخت دست‌کاری‌شده می‌تواند پول را به حساب دیگری بفرستد.
- کلید یا مرچنت‌کد را در ووکامرس → پیکربندی → پرداخت‌ها وارد کنید.
- اگر درگاه حالت آزمایشی (sandbox) دارد، اول با آن تست کنید؛ بعد یک خرید واقعی کوچک انجام دهید و ببینید پول رسید و وضعیت سفارش خودکار «در حال انجام» شد.
حمل‌ونقل
- در ووکامرس → پیکربندی → حمل‌ونقل، «منطقه» بسازید: مثلاً «شهر خودم»، «سایر شهرها».
- برای هر منطقه روش بگذارید: «نرخ ثابت» (مثلاً هزینهٔ ثابت پست)، «ارسال رایگان» (می‌شود شرط حداقل مبلغ گذاشت، که مشتری را به خرید بیشتر تشویق می‌کند) یا «تحویل حضوری».
- برای محاسبهٔ خودکار هزینهٔ پست یا پیک‌ها و صدور بارنامه، شرکت‌های حمل افزونهٔ ووکامرس خودشان را دارند؛ باز هم از سایت رسمی‌شان بگیرید.
ایمیل و پیامک
- ووکامرس برای هر مرحلهٔ سفارش ایمیل می‌فرستد. اگر ایمیل‌ها نمی‌رسند یا به اسپم می‌روند، با افزونه‌ای مثل WP Mail SMTP ارسال را از یک صندوق واقعی دامنه انجام دهید.
- مشتری ایرانی پیامک را بیشتر از ایمیل می‌بیند. سامانه‌های پیامک ایرانی معمولاً افزونهٔ ووکامرس دارند: پیامک ثبت سفارش، ارسال و کد رهگیری.
سرعت و امنیت فروشگاه
- کش صفحه برای برگه‌های محصول و دسته‌ها، ولی نه برای سبد خرید، پرداخت و حساب کاربری. افزونه‌های کش معروف این را برای ووکامرس می‌دانند؛ بعد از فعال‌سازی یک خرید کامل تست کنید.
- اگر هاست Redis دارد، کش شیء برای فروشگاه مفیدتر از سایت‌های معمولی است.
- بکاپ دیتابیس چند بار در روز؛ هر سفارش یعنی دادهٔ تازه.
- قبل از آپدیت ووکامرس یا قالب، بکاپ بگیرید یا روی نسخهٔ آزمایشی امتحان کنید.
- ورود دومرحله‌ای برای همهٔ کسانی که به پیشخوان دسترسی دارند. چک‌لیست کامل در مقالهٔ امنیت وردپرس آمده است.
چک‌لیست قبل از افتتاح
- یک سفارش کامل با موبایل: از پیدا کردن محصول تا پرداخت و رسیدن ایمیل و پیامک.
- یک سفارش با هر روش پرداخت، و یک بار پرداخت ناموفق (لغو در درگاه) تا ببینید سفارش درست «ناموفق» می‌شود.
- برگه‌های درباره، تماس، قوانین (شرایط بازگشت کالا) و حریم خصوصی؛ هم برای مشتری لازم‌اند و هم برای اینماد.
- هزینهٔ ارسال برای چند شهر مختلف.
- سرعت صفحهٔ اصلی و یک صفحهٔ محصول با PageSpeed.
- ثبت سایت در Google Search Console؛ مراحل سئوی فروشگاه در چک‌لیست سئو آمده است.
منابع
- WooCommerce — Documentation woocommerce.com/documentation/woocommerce
- WooCommerce — High-Performance Order Storage woocommerce.com/document/high-performance-order-storage
- WordPress.org — WooCommerce wordpress.org/plugins/woocommerce