میکروتیک دو چیز می‌سازد: سخت‌افزار (روتر، سوییچ، اکسس‌پوینت) و یک سیستم‌عامل به اسم RouterOS که روی همهٔ آن‌ها اجرا می‌شود. RouterOS بر پایهٔ هستهٔ لینوکس ساخته شده، ولی شما با لینوکس سر و کار ندارید؛ همه‌چیز از راه منوها و دستورهای خود RouterOS تنظیم می‌شود. به همین دلیل کسی که یک روتر کوچک خانگی میکروتیک را بلد است، روتر بزرگ دیتاسنتر را هم با همان منطق کانفیگ می‌کند.
RouterOS روی چه چیزی اجرا می‌شود؟
| نوع | چیست | لایسنس |
|---|---|---|
| RouterBOARD | سخت‌افزار خود میکروتیک (hAP، hEX، RB، CCR و…) | از کارخانه روی دستگاه است؛ جدا نمی‌خرید |
| CHR | نسخهٔ مجازی برای سرور مجازی و هایپروایزر (VMware، Hyper-V، KVM) | لایسنس جدا، بر اساس سرعت (توضیح کامل) |
| x86 | نصب روی کامپیوتر معمولی | لایسنس سطح‌دار (L3 تا L6) |
نسخه‌ها و کانال‌های آپدیت
RouterOS الان در نسخهٔ ۷ است. نسخهٔ ۶ هنوز روی دستگاه‌های قدیمی دیده می‌شود و فقط وصلهٔ امنیتی می‌گیرد؛ قابلیت‌هایی مثل WireGuard، کانتینر و روتینگ جدید فقط در نسخهٔ ۷ هستند. هر نسخه در یکی از این کانال‌ها منتشر می‌شود:
- long-term: محافظه‌کارترین؛ فقط رفع اشکال و وصلهٔ امنیتی. برای روتر اصلی شرکت که نباید بخوابد.
- stable: نسخهٔ پایدار جاری، با قابلیت‌های تازه. برای بیشتر کاربرها.
- testing و development: برای آزمایش؛ روی شبکهٔ واقعی نه.
تا آبان ۱۴۰۵، آخرین stable نسخهٔ 7.25.1 و آخرین long-term نسخهٔ 7.24.6 است. چون حفره‌های امنیتی مرتب پیدا می‌شوند، این عددها زود عوض می‌شوند؛ جدول به‌روز را در مقالهٔ حفره‌های امنیتی و روش درست آپدیت را در آپدیت امن RouterOS ببینید.
/system/package/update/print
/system/package/update/set channel=long-term
/system/package/update/check-for-updatesسطح لایسنس (روتر و x86)
هر RouterBOARD یک سطح لایسنس دارد که در /system/license/print دیده می‌شود. سطح، سقف بعضی قابلیت‌ها را تعیین می‌کند، نه سرعت را:
- L3: دستگاه‌های CPE و کلاینت بی‌سیم؛ نمی‌توانند اکسس‌پوینت باشند.
- L4: بیشتر روترهای معمولی؛ برای خانه و دفتر کوچک کافی است.
- L5 و L6: سقف بالاتر برای تونل‌ها و کاربران هات‌اسپات؛ L6 بدون سقف، روی سری CCR.
پکیج‌ها
در نسخهٔ ۷ بیشتر قابلیت‌ها داخل پکیج اصلی routeros است. چند قابلیت پکیج جدا دارند و باید جدا نصب شوند، مثل container، wifi-qcom برای کارت‌های بی‌سیم جدید، iot و user-manager. فایل پکیج باید هم‌نسخه و هم‌معماری با سیستم باشد (arm، arm64، mipsbe، x86 و…).
/system/resource/print
/system/package/printخط architecture-name در خروجی اول، معماری دستگاه را نشان می‌دهد؛ پکیج را از صفحهٔ دانلود میکروتیک با همین معماری بگیرید، در Files بریزید و ری‌استارت کنید.
ابزارهای مدیریت
| ابزار | کجا به کار می‌آید |
|---|---|
| WinBox | برنامهٔ گرافیکی رسمی؛ نسخهٔ ۴ برای ویندوز، مک و لینوکس. امکان وصل شدن با MAC آدرس، حتی بدون IP. |
| WebFig | همان منوها در مرورگر. فقط روی شبکهٔ داخلی؛ به اینترنت باز نکنید. |
| ترمینال / SSH | سریع‌ترین راه برای کسی که دستورها را بلد است؛ همهٔ مثال‌های این مجموعه ترمینالی‌اند. |
| اپ موبایل | برای کارهای ساده و Quick Set. |
دستورهای ترمینال همان منوهای WinBox هستند: منوی IP > Addresses در WinBox، در ترمینال /ip/address است. پس هر چیزی که در این مقاله‌ها با دستور می‌بینید، در WinBox هم همان‌جاست.
قدم بعد
در مقالهٔ بعد یک روتر را از صفر کانفیگ می‌کنیم: اینترنت، شبکهٔ داخلی، DHCP و NAT.
منابع
- MikroTik Manual — RouterOS license keys help.mikrotik.com/docs/display/ROS/RouterOS+license+keys
- MikroTik Manual — Upgrade manual.mikrotik.com/docs/getting-started/installation-and-upgrade/upgrade
- MikroTik — Changelogs mikrotik.com/download/changelogs